Φίλοι του Τ.Μ.Θ.

  • Μεγαλύτερο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Προκαθορισμένο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Μικρότερο μέγεθος γραμματοσειράς

Θ. Οικονόμου: Ο Ελληνας της Rosetta μιλάει για τα ευρήματα του Philae

E-mail Εκτύπωση PDF

 

Κατάμαυρος σαν πίσσα, αποτελούμενος από νερό, διοξείδιο του άνθρακα και κάποιες άλλες πιο περίπλοκες ουσίες, είναι ο κομήτης Τσουριούμοφ- Γκερασιμένκο (67Ρ/Churyumov- Gerasimenko), όπως προκύπτει από μία πρώτη ανάλυση των ευρημάτων της διαστημοσυσκευής "Philae", μία εβδομάδα μετά την απελευθέρωσή της από το διαστημικό σκάφος Ροζέττα (Rosetta) και την περιπετειώδη προσεδάφισή της στον κομήτη.

Μία πρόγευση των -ιστορικής σημασίας για τη μελέτη των κομητών- αποτελεσμάτων της αποστολής του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), αλλά και το χρονοδιάγραμμα "αφύπνισης" του Philae από τη χειμερία νάρκη, στην οποία βρίσκεται σήμερα, έδωσε από τη Θεσσαλονίκη ο καθηγητής της Αστροφυσικής, Θανάσης Οικονόμου, Senior Scientist του Εργαστηρίου Αστροφυσικής και Διαστημικής Έρευνας του Πανεπιστημίου του Σικάγο. Η ομάδα του Έλληνα διαπρεπούς επιστήμονα δημιούργησε το όργανο του Philae, που προορίζεται να αναλύσει τη χημική σύσταση του κομήτη.

 

"Τα πρώτα ευρήματα δείχνουν ότι ο κομήτης είναι κατάμαυρος σαν πίσσα και η ανακλαστική του ικανότητα (albedo) είναι 5%. Μερικά από τα φάσματα που έχω δει δείχνουν την παρουσία του νερού και άλλων οργανικών χημικών στοιχείων. Όμως, είναι πολύ νωρίς ακόμα, δεν έχουν βγει ποσοτικές μετρήσεις. Το συμπέρασμα, που μπορεί αυτή τη στιγμή να συναχθεί, είναι ότι 'ναι' εδώ είναι το νερό, εδώ είναι το διοξείδιο του άνθρακα και μετά είναι άλλες πιο περίπλοκες ουσίες", ανέφερε ο κ.Οικονόμου σε συνέντευξη Τύπου, στο πλαίσιο ομιλίας του σε φοιτητές του Τμήματος Φυσικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Ο καθηγητής διευκρίνισε ότι από τις μελέτες που είχαν γίνει πάνω στους κομήτες τα προηγούμενα χρόνια και μέχρι τη διαστημική αποστολή της Ροζέττας, είχε συναχθεί το συμπέρασμα ότι οι κομήτες είναι ένα μείγμα πάγου και σκόνης, ισομερώς κατανεμημένων. "Από ό,τι φαίνεται η επιφάνεια του κομήτη Τσούρι είναι περισσότερο στερεά", είπε, εξηγώντας πως "όταν έλθει ο κομήτης κοντά στον Ήλιο θερμαίνεται η επιφάνεια και αρχίζουν να εκτοξεύονται κομμάτια του, που στην ατμόσφαιρα, στο κενό, διαλύονται σε μικροσκοπικά σωματίδια και αντανακλούν το φως".

Τελευταία Ενημέρωση στις Δευτέρα, 24 Νοέμβριος 2014 15:54 Περισσoτερα...
 

Ένας αιώνας κρυσταλλογραφία

E-mail Εκτύπωση PDF

 

H πολύτιμη αυτή επιστήμη που γεννήθηκε πριν από 100 χρόνια έδωσε απαντήσεις σε βασικά ερωτήματα σχετικά με τη δομή των στερεών ενώ παράλληλα μας χάρισε φάρμακα και ταξιδεύει πλέον στον... Άρη

Βάρβογλης Χάρη


 

Τα μυστικά της σοκολάτας, όπως το γιατί ασπρίζει η επιφάνειά της, αποκάλυψε η κρυσταλλογραφία

 

Γιατί τα διαμάντια είναι σκληρά αλλά ο γραφίτης μαλακός, αφού και τα δύο υλικά αποτελούνται από άνθρακα; Γιατί οι παγετώνες ρέουν, αν και στερεοί, και γιατί μερικές φορές τα γυάλινα βάζα ρηγματώνονται χωρίς προφανή αιτία; Ως τις αρχές του 20ού αιώνα δεν υπήρχε συστηματικός τρόπος για να απαντούμε σε τέτοιου είδους ερωτήματα. Τότε ανακαλύφθηκε το φαινόμενο της περίθλασης των ακτίνων-Χ και γεννήθηκε η σύγχρονη επιστήμη της κρυσταλλογραφίας. Εφέτος, 100 χρόνια μετά την ανακοίνωση της πρώτης μεθόδου μελέτης της δομής των κρυστάλλων από τους Μπραγκ - πατέρα και γιο -, είναι ευκαιρία να θυμηθούμε πώς ξεκίνησε η νέα αυτή επιστήμη και πού έχει φτάσει σήμερα.


Φωτισμός με ακτίνες-Χ

Ως τα τέλη του 19ου αιώνα η μελέτη των κρυστάλλων, που αποτελούν τη συνηθισμένη μορφή ορυκτών, όπως για παράδειγμα είναι ο χαλαζίας, ο σιδηροπυρίτης ή οι διάφοροι πολύτιμοι λίθοι, περιοριζόταν στην αναγνώριση των εδρών τους και στη μέτρηση των γωνιών μεταξύ των εδρών και μεταξύ των ακμών. Κανείς δεν είχε κάποια ιδέα για το πώς και γιατί τα διάφορα ορυκτά κρυσταλλώνονται στη συγκεκριμένη μορφή που παρατηρούμε, ούτε και υπήρχε γνωστή μέθοδος για να αναζητήσουμε αυτές τις πληροφορίες. Η ανακάλυψη όμως των ακτίνων-Χ από τον Ρέντγκεν το 1895 έδωσε νέες ιδέες στους ερευνητές της εποχής. Από την Οπτική ήταν ήδη καλά γνωστό ότι το φαινόμενο της περίθλασης του φωτός εμφανίζεται όταν στη διαδρομή μιας φωτεινής ακτίνας παρεμβληθεί ένα εμπόδιο ή μια οπή με διαστάσεις παρόμοιες με το μήκος κύματος του φωτός. Επειδή το μήκος κύματος των ακτίνων-Χ, περίπου ένα δέκατο του δισεκατομμυριοστού του μέτρου, είναι παρόμοιο με τις αποστάσεις μεταξύ των ατόμων στα στερεά, ο γερμανός φυσικός Μαξ φον Λάουε σκέφθηκε ότι θα μπορούσε να διερευνηθεί η δομή των στερεών αν τα «φωτίζαμε» με ακτίνες-Χ. Η ιδέα του αποδείχθηκε σωστή και τα αποτελέσματα των πειραμάτων του ανακοινώθηκαν την άνοιξη του 1912, επιβεβαιώνοντας από τη μια μεριά ότι οι ακτίνες-Χ έχουν κυματικές ιδιότητες και δείχνοντας από την άλλη ότι οι ιδιότητες αυτές μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη μελέτη της ύλης - με έναν σμπάρο δυο τρυγόνια. Για το επίτευγμά του αυτό βραβεύθηκε δύο χρόνια αργότερα με το βραβείο Νομπέλ Φυσικής του 1914.

Η ανακάλυψη του Λάουε εντυπωσίασε πολύ τους επιστήμονες της εποχής και δύο από αυτούς, ο άγγλος καθηγητής Φυσικής Γουίλιαμ Χένρι Μπραγκ και ο γιος του Γουίλιαμ Λόρενς Μπραγκ, αποφάσισαν αμέσως να προχωρήσουν στη μαθηματική ανάλυση του φαινομένου. Αποτέλεσμα της δουλειάς τους ήταν η διατύπωση του νόμου της περίθλασης των ακτίνων-Χ από έναν κρύσταλλο. Ο νόμος αυτός έχει την πολύ απλή μαθηματική μορφή   = 2d ημθ όπου λ είναι το μήκος κύματος των ακτίνων-Χ, n ένας ακέραιος αριθμός (στην απλούστερη περίπτωση ίσος με 1), d η απόσταση μεταξύ των επιπέδων στα οποία διατάσσονται τα άτομα του κρυστάλλου και ημ θ το ημίτονο της γωνίας μεταξύ των επιπέδων και της κατεύθυνσης των ακτίνων-Χ. Επομένως αν «φωτίσουμε» έναν κρύσταλλο με ακτίνες-Χ και τον περιστρέψουμε έως ότου η ένταση της ακτινοβολίας-Χ που περιθλάται από αυτόν γίνει μέγιστη, έχουμε μετρήσει τη γωνία θ. Το φαινόμενο θυμίζει την ανάκλαση του φωτός από ένα κάτοπτρο, έτσι ώστε πολλές φορές στην «τεχνική» γλώσσα των κρυσταλλογράφων οι περιθλώμενες δέσμες ακτίνων-Χ ονομάζονται «ανακλάσεις». Στη συνέχεια, γνωρίζοντας το μήκος κύματος λ των ακτίνων-Χ μπορούμε να υπολογίσουμε αμέσως την απόσταση μεταξύ των επιπέδων στα οποία είναι διατεταγμένα τα άτομα που αποτελούν τον κρύσταλλο - με άλλα λόγια, να μετρήσουμε τις αποστάσεις μεταξύ των ατόμων!

Τελευταία Ενημέρωση στις Τρίτη, 18 Νοέμβριος 2014 23:55 Περισσoτερα...
 

Προσεδαφίστηκε στον κομήτη το ρομπότ του «Ροζέτα»

E-mail Εκτύπωση PDF

Το ευρωπαϊκό διαστημικό σκάφος προσέγγισε με ασφάλειά το μικρότερο ουράνιο σώμα που έχει εξερευνηθεί ποτέ - Πανηγυρισμοί στην Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία

 

Μια ιστορική στιγμή για τις προσπάθειες δεκαετιών του ανθρωπίνου γένους να εξερευνήσει το διάστημα σημειώθηκε το απόγευμα της Τετάρτης όταν το ευρωπαϊκό ρομπότ Philae (Φίλαε) της αποστολής «Ροζέτα» της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας (ESA), προσεδαφίστηκε με ασφάλεια στον κομήτη 69P/Churyumov-Gerasimenko, (ονομάστηκε από τους Ουκρανούς αστρονόμους που τον εντόπισαν για πρώτη φορά το 1969).

Από τον περασμένο Αύγουστο το διαστημικό σκάφος κινούνταν σε τροχιά γύρω από τον κομήτη -ο οποίος απέχει πάνω από 400 εκατομμύρια χιλιόμετρα από τον Ήλιο- και παρακολουθούσε την επιφάνειά του.

Σήμερα το απόγευμα, όμως, το ρομπότ «Philae» αποκολλήθηκε από το διαστημικό σκάφος και έπειτα από κάθοδο επτά ωρών, η ESA επιβεβαίωσε ότι προσεδαφίστηκε στην επιφάνεια του κομήτη λίγα λεπτά μετά τις 18:00 (ώρα Ελλάδας).

Η αποστολή του μικρού ρομπότ είναι να συλλέξει δείγματα με την ελπίδα ότι αυτά θα δώσουν στους επιστήμονες πληροφορίες για την προέλευση του ηλιακού συστήματος και την εμφάνιση της ζωής στη Γη.

«Είμαστε χαρούμενοι όσο ποτέ. Επιβεβαιώνουμε ότι προσεδαφίστηκε στην επιφάνεια. Καθόμαστε πάνω στην επιφάνεια. Ο Philae μας μιλάει», δήλωσε με έκδηλο ενθουσιασμό μετά την επιτυχή προσεδάφιση του ρομπότ στον κομήτη, ο Άντρακα Ακομάτζο.

Πρόκειται για μια αποστολή εξόχως επικίνδυνη καίτοι προηγήθηκε προετοιμασία περίπου δύο δεκαετιών.

Η επιφάνεια του παγωμένου κομήτη, ο οποίος βρίσκεται σε απόσταση περίπου μισού δισεκατομμυρίου χιλιομέτρων από την γη είναι ανώμαλη και οι υπεύθυνοι της αποστολής προσπάθησαν να διαλέξουν την λιγότερο επισφαλή τοποθεσία για προσγείωση. Αυτή ήδη ονομάστηκε ως η τοποθεσία «Αγκιλκία»


Η προσεδάφηση του Philae

 

Τελευταία Ενημέρωση στις Παρασκευή, 14 Νοέμβριος 2014 00:58 Περισσoτερα...
 

Έλληνας μαθητής θα δει από κοντά την προσπάθεια προσγείωσης του Ροζέτα σε κομήτη

E-mail Εκτύπωση PDF

Στις 12 Νοεμβρίου

Ο μικρός μαθητής της έκτης τάξης Δημήτρης Γρύλλης θα παρακολουθήσει την όλη διαδικασία από το Ντάρμσταντ της Γερμανίας - Είχε κερδίσει στο διαγωνισμό «Ξύπνα Ροζέτα»

 

Λίγες ημέρες απέμειναν για την πρώτη προσπάθεια προσεδάφισης σε κομήτη που έχει γίνει ποτέ και ένας Έλληνας μαθητής θα έχει την ευκαιρία να βρίσκεται στο επίκεντρο των εξελίξεων.

Την Τετάρτη 12 Νοεμβρίου, όλος ο κόσμος θα παρακολουθεί με αγωνία το διαστημικό σκάφος «Ροζέτα» του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), το οποίο θα απελευθερώσει το όχημα προσεδάφισης «Philae» σε απόσταση 22,5 χιλιομέτρων από το κέντρο του κομήτη 67P/Τσουριούμοφ-Γερασιμένκο. Αν όλα πάνε καλά -πράγμα όχι δεδομένο- η προγραμματισμένη προσγείωση θα συμβεί περίπου επτά ώρες αργότερα στην τοποθεσία Αγκιλκία του κομήτη, κάτι που θα είναι μια παγκόσμια «πρωτιά» για την Ευρώπη.


Την όλη διαδικασία και την εκδήλωση που θα πραγματοποιηθεί για την προσεδάφιση του Philae, θα παρακολουθήσει ζωντανά από το Κέντρο Ελέγχου Διαστημικών Επιχειρήσεων της ESA (ESOC) στο Ντάρμσταντ της Γερμανίας ο μικρός μαθητής της έκτης τάξης Δημήτρης Γρύλλης, συνοδευόμενος από τον καθηγητή Φυσικής Σπύρο Κόσκο, εκπροσωπώντας το Δημοτικό Σχολείο της Ελληνογερμανικής Αγωγής, που κέρδισε στον διαγωνισμό «Ξύπνα Ροζέτα».

Το βιντεάκι «αφύπνισης» που δημιούργησαν οι μαθητές του σχολείου με τη συμβολή των καθηγητών τους, βοήθησε τους επιστήμονες να «ξυπνήσουν» με επιτυχία τη «Ροζέτα» από τη μακρόχρονη κατάσταση αδρανοποίησης διάρκειας 31 μηνών.

Όπως δήλωσε η διευθύντρια του Δημοτικού της Ελληνογερμανικής Αγωγής Αγάπη Βαβουράκη, «ο Δημήτρης επιλέχθηκε μεταξύ των πέντε παιδιών της ομάδας με κλήρωση ένα πρωί στην πρωινή παράταξη του σχολείου μπροστά σε όλα τα παιδιά του δημοτικού, εκεί που φωνάξαμε «Ξύπνα Ροζέττα».

Ο Δημήτρης επιλέχθηκε επειδή πέρυσι που έγινε ο διαγωνισμός, συμμετείχε σε ομαδική διαθεματική εργασία της τάξης του για τη μελέτη, το σχεδιασμό και την κατασκευή καταφυγίου για τον Άρη. Η εργασία της ομάδας (Δ. Γρύλλης, Λ. Μόσχου, Ρ. Μουλαβασίλη, Τ. Παλαιολόγου, Κ. Παπαπολύζου) πήρε την πρώτη θέση μετά από εξωτερική αξιολόγηση από Έλληνες επιστήμονες.

07/11/201419:53

 

Τελευταία Ενημέρωση στις Δευτέρα, 10 Νοέμβριος 2014 13:33 Περισσoτερα...
 

Διεθνείς διακρίσεις Ελλήνων ερευνητών

E-mail Εκτύπωση PDF

 

Με σημαντικές διακρίσεις επέστρεψαν οι Ελληνες ερευνητές, στην πρώτη τους συμμετοχή στον διεθνή διαγωνισμό διαστημικών εφαρμογών στο Βερολίνο την περασμένη εβδομάδα. Τέσσερις ελληνικές ομάδες διακρίθηκαν στη σημαντική αυτή διοργάνωση, που διοργανώνεται σε ετήσια βάση υπό την αιγίδα του ESA (Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος).

Το πρώτο βραβείο για την καλύτερη λειτουργούσα υπηρεσία απονεμήθηκε στην πλατφόρμα έγκαιρης προειδοποίησης για πυρκαγιές FireHub που ανέπτυξε η ομάδα του δρος Χάρη Κοντοέ στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (ΕΑΑ), η οποία και παρέλαβε το σχετικό βραβείο. Η πλατφόρμα λειτουργεί ήδη στην ιστοσελίδα του Αστεροσκοπείου (SEVIRI monitor) και παρέχει online πληροφόρηση για την εκδήλωση πυρκαγιών στην Ελλάδα. Η ανανέωση της πληροφορίας γίνεται ανά πέντε λεπτά, ενώ παράλληλα υπάρχει ενημέρωση για την ανάπτυξη καπνού κ.λπ. Επίσης, στην ιστοσελίδα δίνονται πληροφορίες για τις πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν από το 2007 και μετά.

Σημαντική διάκριση στις εφαρμογές που αξιοποιούν τεχνολογίες δορυφορικής πλοήγησης είχε η πρόταση YOOR - Exchanging Experiences, με δημιουργούς τον Φίλιππο Μπεβεράτο και τον Jean-Robert Malandra. Πρόκειται για μια εφαρμογή που αξιοποιείται σε κινητές συσκευές και συμβάλλει στην ενημέρωση και την επικοινωνία των ιστιοπλόων, τουριστών και ταξιδιωτών της θάλασσας. Με την εφαρμογή αυτή, ο κάθε θαλάσσιος ταξιδευτής μπορεί να έχει στο κινητό του όχι μόνο χάρτες των περιοχών που θέλει να επισκεφθεί, αλλά και πληροφορίες για τα αγκυροβόλια που υπάρχουν, τις δυνατότητες να προμηθευτεί καύσιμα ή να έχει άλλες βασικές εξυπηρετήσεις χρήσιμες για το ταξίδι. Η εφαρμογή καλύπτει και μικρούς θαλάσσιους προορισμούς στην Ελλάδα αλλά και ολόκληρη τη Μεσόγειο, δίνοντας μεγαλύτερη αυτονομία σε όσους θέλουν να τους επισκεφθούν με δικά τους θαλάσσια μέσα.

Τελευταία Ενημέρωση στις Τετάρτη, 29 Οκτώβριος 2014 22:57 Περισσoτερα...
 


Σελίδα 1 από 67

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ

Διαφήμιση

ΜΕΓΑΛΕΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ

1900

Ο Πλάνκ διατυπώνει την θεωρία των κβάντα και θεμελειώνει τη σύγχρονη φυσική.

Ο ΚΑΙΡΟΣ

Μαθητικο Συνεδριο Πληροφορικης